കോവിഡ് മഹാമാരിക്കാലത്ത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സ്കൂളുകൾ വൻതോതിലാണ് സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് പിന്നാലെ പോയത്. അമേരിക്കയിൽ മാത്രം 2020 നും 2024 നും ഇടയിൽ ലാപ്ടോപ്പുകൾക്കും മറ്റ് ലേണിംഗ് സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾക്കുമായി ഫെഡറൽ പാൻഡെമിക് റിലീഫ് ഫണ്ടിൽ നിന്ന് 15 മുതൽ 35 ബില്യൺ ഡോളർ വരെ ചിലവഴിച്ചെന്നാണ് വിദ്യാഭ്യാസ ഗവേഷണ സ്ഥാപനമായ എഡ്യൂണോമിക്സ് ലാബിന്റെ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇന്ന് ഈ തീരുമാനങ്ങളെല്ലാം വലിയ രീതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയാണ്. തുടർച്ചയായുള്ള സ്ക്രീൻ ഉപയോഗം കുട്ടികളുടെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രീകരണത്തെയും പഠനനിലവാരത്തെയും ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്നുവെന്ന രക്ഷിതാക്കളുടെ വ്യാപകമായ പരാതിയെത്തുടർന്ന് പല സ്കൂളുകളും ഈ ഡിജിറ്റൽ ഭ്രമത്തിൽ നിന്ന് പതിയെ പുറത്തുകടക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്.
അമേരിക്കയിലെ ഒരു ഡസനിലേറെ സംസ്ഥാനങ്ങൾ സ്കൂളുകളിലെ സ്ക്രീൻ സമയത്തിന് നിയന്ത്രണം കൊണ്ടുവരുന്ന നയങ്ങൾ ഇതിനകം നടപ്പിലാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. വെർച്വൽ ക്ലാസുകൾ വേണ്ടെന്ന് വെക്കാൻ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഇപ്പോൾ അനുവാദമുണ്ട്. കുട്ടികളുടെ ജീവിതത്തിൽ സാങ്കേതികവിദ്യ ചെലുത്തുന്ന അദൃശ്യവും എന്നാൽ അപകടകരവുമായ സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയൊരു തിരിച്ചറിവാണ് ഇതിലൂടെ കാണാൻ കഴിയുന്നത്.
എന്നാൽ ലോകത്തിന്റെ മറ്റൊരു കോണിൽ ഇതിനൊരു മറുപുറമുണ്ട്. പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ ഉപകരണങ്ങൾക്കായി കോടികൾ ഒഴുക്കിയപ്പോൾ, ചൈന തങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ശിലയായ പ്രീ-സ്കൂൾ മേഖലയിലാണ്. ഈ വർഷം പ്രീ-സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വികസനത്തിനായി 45.8 ബില്യൺ യുവാൻ (ഏകദേശം 6.73 ബില്യൺ ഡോളർ) ആണ് ചൈനീസ് ധനകാര്യ മന്ത്രാലയം വകയിരുത്തിയിരിക്കുന്നത്. കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് 38 ശതമാനം വർദ്ധനവാണിത്. കുട്ടികളുടെ ഫീസ് ഒഴിവാക്കാനും ശിശുസംരക്ഷണത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഉയർത്താനും പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങളെ പ്രാപ്തരാക്കുക എന്നതാണ് ഈ വലിയ തുകയിലൂടെ സർക്കാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്ന് സിസിടിവി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. സ്മാർട്ട് സ്ക്രീനുകൾക്കല്ല, മറിച്ച് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും മികച്ച അധ്യാപനത്തിനുമാണ് അവർ മുൻഗണന നൽകുന്നത്.
സാങ്കേതികവിദ്യ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ വരുത്തിയ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളെ യുനെസ്കോയും യുനിസെഫും രാജ്യാന്തര ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ യൂണിയനും അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും ഡിജിറ്റൽ ലേണിംഗ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ വിദ്യാർത്ഥികളെ വെറും ‘ഉപഭോക്താക്കൾ’ ആക്കി മാറ്റുന്നുവെന്നും, അവരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കും സ്വകാര്യതയ്ക്കും ആരോഗ്യത്തിനും ഇത് വലിയ ഭീഷണിയാണെന്നും അവർ അടുത്തിടെ ഇറക്കിയ മാർഗ്ഗരേഖകളിൽ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഐ-റെഡി (i-Ready) പോലൊരു ജനപ്രിയ ലേണിംഗ് പ്ലാറ്റ്ഫോം നിർമ്മിക്കുന്ന കരിക്കുലം അസോസിയേറ്റ്സ് എന്ന കമ്പനിക്കെതിരെ ഇപ്പോൾ നിയമനടപടികൾ നടക്കുകയാണ്. രക്ഷിതാക്കളുടെ സമ്മതമില്ലാതെ കുട്ടികളുടെ വിവരങ്ങൾ ചോർത്തുന്നു എന്നതാണ് പ്രധാന ആരോപണം (ഇത് നിയമപരമായി നിലനിൽക്കാത്ത ആരോപണമാണെന്ന് കമ്പനി വാദിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും). ഇതിനുപുറമെ, കുട്ടികളെ ബോധപൂർവം സ്ക്രീനുകൾക്ക് അടിമകളാക്കാൻ തങ്ങളുടെ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ ഡിസൈൻ ചെയ്തു എന്നാരോപിച്ച് ഫെയ്സ്ബുക്കിന്റെ മാതൃകമ്പനിയായ മെറ്റയ്ക്കെതിരെയും നിരവധി വ്യവഹാരങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്.
“ടെക് കമ്പനികൾ നമ്മളെ ചൂഷണം ചെയ്യുകയായിരുന്നുവെന്ന് നാമെല്ലാവരും തിരിച്ചറിയുന്ന ഒരു സമയമാണിത്,” സ്കൂൾസ് ബിയോണ്ട് സ്ക്രീൻസ് എന്ന ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ആസ്ഥാനമായുള്ള സംഘടനയുടെ സ്ഥാപകയായ ലൈല ബയോക്കിന്റെ വാക്കുകളിൽ ഇന്നത്തെ രക്ഷിതാക്കളുടെ മുഴുവൻ ആശങ്കയുമുണ്ട്. കരിക്കുലം അസോസിയേറ്റ്സിനെതിരെയുള്ള കേസിൽ അവരും ഒരു പരാതിക്കാരിയാണ്.
വൻകിട ടെക് കമ്പനികൾ ലാഭമുണ്ടാക്കാൻ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയെ ഒരു കച്ചവടച്ചരക്കാക്കി മാറ്റിയപ്പോൾ, അതിൽ കുടുങ്ങിപ്പോയത് ഒരു തലമുറയാണ്. ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പഠനത്തിന് സഹായകമാണെങ്കിലും, അതിരുവിട്ട സ്ക്രീൻ സമയം കുട്ടികളുടെ മാനസികവും ബൗദ്ധികവുമായ വളർച്ചയെ മുരടിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്ക് നാം എത്തിച്ചേരുകയാണ്. സ്ക്രീനുകളുടെ മായാജാലത്തിൽ നിന്ന് കുതറിമാറി, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളിലേക്കും ഗുണനിലവാരമുള്ള അധ്യാപനത്തിലേക്കും ലോകം വീണ്ടും നടന്നടുക്കുന്നതിന്റെ കൃത്യമായ സൂചനകളാണ് അമേരിക്കയിലെ ഈ പുതിയ നയങ്ങളും ചൈനയിലെ സാമ്പത്തിക നിക്ഷേപങ്ങളും വരച്ചുകാണിക്കുന്നത്.