ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ഏത് വിദ്യാഭ്യാസ കോൺഫറൻസിൽ പോയാലും കേൾക്കുന്ന ഒരേയൊരു കാര്യം ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI) പഠനരീതികളെ എങ്ങനെ അടിമുടി മാറ്റിമറിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്. പുതിയ എ.ഐ സംരംഭങ്ങൾ, ടൂളുകൾ, സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ എന്നിങ്ങനെ എവിടെയും ഇത് തന്നെയാണ് പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയം. എന്നാൽ ഈ വലിയ കോലാഹലങ്ങൾക്കെല്ലാം ഇടയിൽ വളരെ ലളിതമായ ഒരു ചോദ്യം ബാക്കിയാകുന്നു: ബിസിനസ്സ് സ്കൂളുകളിലും സർവ്വകലാശാലകളിലും എ.ഐ യഥാർത്ഥത്തിൽ എവിടെയാണ് പ്രായോഗികമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നത്? സത്യത്തിൽ മിക്ക സ്ഥാപനങ്ങളും ഇപ്പോഴും പരീക്ഷണ ഘട്ടത്തിൽ തന്നെയാണ്. കോഴ്സുകളിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതും ചാറ്റ്ബോട്ട് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതുമൊക്കെ നല്ല കാര്യങ്ങൾ തന്നെയാണെങ്കിലും, ഇത്തരം ചെറിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ ഒരിക്കലും സ്ഥാപനതലത്തിലുള്ള വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് പകരമാകുന്നില്ല. ചുരുക്കം ചില വിദ്യാർത്ഥികളെ വെച്ചുള്ള പൈലറ്റ് പ്രോജക്ടുകളിൽ നിന്ന് സ്ഥാപനതലത്തിലുള്ള പൂർണ്ണമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്ക് എത്തുക എന്നത് വളരെ സങ്കീർണ്ണമായൊരു പ്രക്രിയയാണ്.
ഈ പ്രതിസന്ധി കേവലം സാങ്കേതികമല്ല, മറിച്ച് ഭരണസമിതികളും (institutional governance) അധ്യാപകരും തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രശ്നമാണ്. വിദ്യാർത്ഥികൾ, അധ്യാപകർ, എ.ഐ എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ സർവ്വകലാശാലകളുടെ ഭരണസമിതി കൂടി ഉൾപ്പെടുന്ന “പെഡഗോഗിക് പാരഡൈം 5.0” (Pedagogic Paradigm 5.0) എന്നൊരു പുതിയ കാലഘട്ടത്തിലാണ് നാമിപ്പോൾ എത്തിനിൽക്കുന്നത്. ഇവിടെ ഭരണസമിതികളാണ് ഏത് ടൂൾ ഉപയോഗിക്കണം, ഏത് വിലക്കണം എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്ന ഗേറ്റ്കീപ്പർമാർ. റോജർ സി. മേയറുടെ (Roger C. Mayer) ഓർഗനൈസേഷണൽ ട്രസ്റ്റ് മോഡൽ അനുസരിച്ച്, കഴിവിനൊപ്പം (ability) സന്മനസ്സും (benevolence) സത്യസന്ധതയുമാണ് (integrity) ഈ വിശ്വാസം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നത്. എന്നാൽ സർവ്വകലാശാലകൾ പലപ്പോഴും ഡാറ്റാ സുരക്ഷയ്ക്കും റിസ്ക് കുറയ്ക്കുന്നതിനും മാത്രമാണ് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. നിങ്ങളുടെ അധ്യാപനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന മികച്ച റിസൾട്ട് തരുന്ന ടൂളുകൾക്ക് സുരക്ഷയുടെ പേരിൽ വിലക്കുകൾ ഏർപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, സ്ഥാപനത്തിന് തങ്ങളുടെ വിജയത്തിലല്ല മറിച്ച് സുരക്ഷാ ചട്ടങ്ങളിലാണ് താല്പര്യമെന്ന് അധ്യാപകർ സ്വാഭാവികമായും ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങും. ഈ വിടവ് അവരെ ഔദ്യോഗിക ടൂളുകൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ‘ഷാഡോ എ.ഐ’ (shadow AI) അഥവാ ഭരണസമിതി വിലക്കിയ അനൗദ്യോഗിക ടൂളുകൾ രഹസ്യമായി ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇത്തരം പോളിസി കുരുക്കുകളിൽ പെട്ടുഴലുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് വിദ്യാർത്ഥികൾ എ.ഐയുടെ കാര്യത്തിൽ വളരെ മുന്നിലാണ്. പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് (Gen Z, Gen Alpha) ഇതിന്റെ ഉപയോഗം പഠിക്കാൻ അധ്യാപകരുടെ ആവശ്യമില്ല. എങ്കിലും, ഈ അമിത ആത്മവിശ്വാസം പലപ്പോഴും അപകടകരമാണ്. റിസൾട്ട് എങ്ങനെ വേഗത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാമെന്ന് അവർക്കറിയാമെങ്കിലും, അതിന്റെ പിന്നിലെ പ്രക്രിയയോ അതിലടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളോ അവർ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു മൊറോക്കൻ റോഡ് സുരക്ഷാ ക്യാമ്പയിൻ റീഡിസൈൻ ചെയ്യാൻ ജനറേറ്റീവ് എ.ഐ ഉപയോഗിക്കാൻ ഞാൻ അടുത്തിടെ വിദ്യാർത്ഥികളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ വളരെ ആകർഷകമായ ചിത്രങ്ങളും ഹാഷ്ടാഗുകളും ഉൾപ്പെടെ പ്രൊഫഷണൽ എന്ന് തോന്നിക്കുന്ന ഒരു വർക്ക് അവർ തയ്യാറാക്കി. എന്നാൽ, “ഈ ചിത്രങ്ങൾ എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്? ഇത് ഉപയോഗിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് നിയമപരമായി അവകാശമുണ്ടോ?” എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ ക്ലാസ്സിൽ സമ്പൂർണ്ണ നിശബ്ദതയായിരുന്നു. ക്യാമ്പയിനേക്കാൾ കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ ആ നിശബ്ദത എനിക്ക് മനസ്സിലാക്കി തന്നു.
എ.ഐ സാക്ഷരത എന്നത് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ടൂളുകൾ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കാൻ അറിയാമോ എന്നതല്ല, മറിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ഉത്തരങ്ങളെ കൃത്യമായി ചോദ്യം ചെയ്യാൻ അവർക്ക് കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ്. ഇതിനായി ‘Digital Media in the Age of AI’ എന്നൊരു പുതിയ കോഴ്സ് ഞാൻ ഈ സെമസ്റ്ററിൽ പരീക്ഷിച്ചു. പെട്ടെന്ന് ഒരു റിസൾട്ട് ഉണ്ടാക്കി സബ്മിറ്റ് ചെയ്യുന്ന ശീലത്തിൽ നിന്ന് മാറി, അവർക്ക് ലഭിച്ച വിവരങ്ങളിൽ എവിടെയെങ്കിലും പക്ഷപാതമുണ്ടോ (bias), എ.ഐ എന്ത് അനുമാനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഈ ഉത്തരം നൽകിയത് എന്നൊക്കെ ചിന്തിക്കാൻ ഞാൻ അവരോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ആദ്യമൊക്കെ ഈ മെല്ലെപ്പോക്ക് അവർക്ക് അത്ര പിടിച്ചില്ലെങ്കിലും, സ്വന്തം വർക്കുകളെ തന്നെ വിമർശനാത്മകമായി വിലയിരുത്താൻ ഈ പ്രക്രിയ അവരെ നിർബന്ധിതരാക്കി.
വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയുടെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്നത് എ.ഐയെക്കുറിച്ച് ആര് ഏറ്റവും ഗംഭീരമായി സംസാരിക്കുന്നു എന്നതിലല്ല. മറിച്ച്, ഈ സാങ്കേതികവിദ്യയെ വെറുമൊരു അലങ്കാര വാക്ക് (buzzword) എന്നതിൽ നിന്നും മാറ്റി, എ.ഐ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ലോകത്തിനായി വിദ്യാർത്ഥികളെ എങ്ങനെ സജ്ജരാക്കുന്നു എന്നതിലാണ്. വിദ്യാർത്ഥികൾ ചാറ്റ്ജിപിടി ഉപയോഗിക്കണോ വേണ്ടയോ എന്ന കേവലമായ അധ്യാപന ചർച്ചകൾക്കപ്പുറം, ഈ സാങ്കേതികവിദ്യയെ സുതാര്യമായും അർത്ഥപൂർണ്ണമായും ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്ന വിശ്വാസത്തിലധിഷ്ഠിതമായ ഭരണപരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് നമുക്ക് ഇനി വേണ്ടത്.